Zadatek czy zaliczka: różnica wychodzi na jaw dopiero wtedy, gdy wizyta się nie odbywa. Zaliczka zawsze wraca do klientki. Zadatek według art. 394 Kodeksu cywilnego możesz zachować, gdy klientka nie wykona umowy, a gdy to Ty zawiniłaś, oddajesz go w podwójnej wysokości. Dlatego w potwierdzeniu rezerwacji napisz wprost: zadatek.
Najważniejsze informacje
- Zaliczka to część ceny zapłacona wcześniej. Gdy wizyta się nie odbędzie, zwracasz ją w całości.
- Zadatek reguluje art. 394 Kodeksu cywilnego. Zaliczki Kodeks osobno nie opisuje.
- Przy zadatku odpowiedzialność jest dwustronna: klientka traci wpłatę, a salon, który nie wykona wizyty z własnej winy, oddaje dwukrotność.
- Nazwa wpłaty w potwierdzeniu rezerwacji i w regulaminie ma znaczenie. Pisz "zadatek", jeśli chcesz mieć prawa z art. 394.
- UOKiK wskazuje, że zadatek ani zaliczka nie powinny odpowiadać 100 procentom ceny usługi.
Czym różni się zadatek od zaliczki?
Zadatek zabezpiecza umowę, a zaliczka tylko rozlicza część ceny. Obie wpłaty zaliczają się na poczet ceny, gdy wizyta się odbędzie. Różnica pojawia się, gdy któraś ze stron się wycofa. UOKiK w poradniku "Zadatek czy zaliczka?" z 13 sierpnia 2014 pisze, że między nimi jest zasadnicza różnica, ale dopiero w chwili niewykonania umowy.
| Co sprawdzasz | Zadatek | Zaliczka |
|---|---|---|
| Kto traci, gdy klientka odwoła wizytę z własnej winy | Klientka: salon może zachować zadatek | Nikt: salon zwraca całą kwotę |
| Zwrot wpłaty | Co do zasady nie, poza wyjątkami z art. 394 | Zawsze |
| Gdy wizyty nie wykona salon z własnej winy | Salon oddaje sumę dwukrotnie wyższą | Salon oddaje tyle, ile dostał |
| Nazwa w potwierdzeniu i regulaminie | Musi brzmieć "zadatek" | "Zaliczka" lub "przedpłata" |
| Główne ryzyko | Spór o to, czy wpłata naprawdę była zadatkiem | Brak zabezpieczenia: pusty fotel kosztuje Cię cały zabieg |
Wnioski dla salonu są proste. Jeśli chcesz zabezpieczyć okienko w grafiku, potrzebujesz zadatku. Jeśli tylko pobierasz część ceny z góry, masz zaliczkę, i to ona wraca do klientki.
Co mówi art. 394 Kodeksu cywilnego o zadatku?
Art. 394 Kodeksu cywilnego ma trzy paragrafy i opisuje trzy sytuacje. Treść znajdziesz w Kodeksie cywilnym w ISAP.
- Niewykonanie umowy (§ 1). Jeśli umowa nie zostanie wykonana, druga strona może odstąpić od niej bez wyznaczania terminu dodatkowego. Otrzymany zadatek zachowuje, a jeśli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej.
- Wykonanie umowy (§ 2). Zadatek zalicza się na poczet ceny. Klientka płaci za wizytę o tyle mniej, ile wpłaciła.
- Rozwiązanie umowy i okoliczności bez winy (§ 3). Przy rozwiązaniu umowy zadatek wraca, a obowiązek zapłaty dwukrotności odpada. To samo dotyczy niewykonania wizyty z przyczyn, za które nikt nie odpowiada albo odpowiadają obie strony.
Paragraf 1 zaczyna się od słów "w braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju". Czyli to, co zapiszesz w regulaminie rezerwacji, ma znaczenie. Szczegółowe scenariusze odwołań rozpisuje artykuł czy zadatek przepada, gdy klientka odwoła wizytę.
Jak nazwać wpłatę w potwierdzeniu rezerwacji i w przelewie BLIK?
Nazwij ją tak samo wszędzie: "zadatek". Ta sama nazwa ma stać w regulaminie, w komunikacie przy rezerwacji, w wiadomości z prośbą o wpłatę i w tytule przelewu. Gdy w jednym miejscu napiszesz "zaliczka", a w drugim "zadatek", dasz klientce argument w sporze, a sobie kłopot z udowodnieniem, o co się umawiałyście.
Wzorzec tytułu wpłaty: "Zadatek za wizytę 14.10, godz. 10:00". Pytanie o to, jak poprosić o taką wpłatę w wiadomości, rozwiązuje artykuł o szablonach próśb o zadatek w DM.
Ile może wynosić zadatek?
Zadatek to część ceny, nie cała cena. UOKiK w tym samym poradniku wskazuje, że ani zadatek, ani zaliczka nie powinny odpowiadać 100 procentom wynagrodzenia za zamawianą usługę. Nie ustawiaj więc zadatku na pełną kwotę, nawet przy drogich i długich zabiegach. Orientacyjne kwoty dla różnych usług zebraliśmy w tekście ile zadatku brać w salonie.
Gotowe zdanie do regulaminu salonu
Poniższy wzór skopiuj do regulaminu rezerwacji i dopasuj do swoich zasad. To propozycja do przejrzenia z prawnikiem, nie porada prawna.
Przy rezerwacji pobieramy zadatek w wysokości [kwota lub procent ceny usługi]. Zadatek zaliczamy na poczet ceny wizyty. Jeśli odwołasz wizytę najpóźniej [liczba] godzin przed terminem, zwracamy zadatek w całości. Jeśli odwołasz później albo się nie zjawisz, zadatek zachowujemy. Jeśli to my odwołamy wizytę z naszej winy, zwracamy Ci zadatek w podwójnej wysokości.
Kluczowa jest ostatnia linijka. Pokazuje klientce, że zasada działa w obie strony, i jest zgodna z art. 394 § 1. Gotowy zestaw zapisów znajdziesz w szablonie regulaminu salonu.
Jak to wygląda w Bookito?
W Bookito klientka płaci zadatek online kartą, BLIK-iem albo przez Przelewy24 (BLIK i Przelewy24 działają tylko w złotych). Pieniądze trafiają na konto Stripe salonu. Bookito nie pobiera od nich prowizji, ale Stripe pobiera własną opłatę operatora płatności. Zadatek ustawiasz kwotowo albo procentowo, a system nigdy nie pobierze więcej niż cena usługi. Klientka widzi kwotę zadatku i zasady odwołania przed potwierdzeniem rezerwacji. Nieopłacony zadatek wygasa po 35 minutach, a okienko wraca do grafiku. O tym, jak BLIK wpływa na porzucone rezerwacje, piszemy w artykule o płatności BLIK w salonie.
Zadatek online nie trafia automatycznie na kasę fiskalną. Czy i jak go dokumentować, ustal z księgową.
Najczęściej zadawane pytania
Zadatek czy zaliczka: co jest lepsze dla salonu?
Do zabezpieczenia okienka w grafiku lepszy jest zadatek, bo daje prawo do zachowania wpłaty, gdy klientka nie przyjdzie z własnej winy. Zaliczka zawsze wraca do klientki, więc nie chroni przed pustym fotelem. Zadatek wymaga jednak jasnej nazwy i zasad zapisanych w regulaminie.
Czy zadatek jest zwrotny?
Co do zasady nie, ale art. 394 Kodeksu cywilnego przewiduje wyjątki. Zadatek wraca, gdy umowa zostanie rozwiązana albo gdy niewykonanie wizyty wynika z przyczyn, za które nikt nie odpowiada albo odpowiadają obie strony. Salon może też w regulaminie przewidzieć własne zasady zwrotu.
Czy zadatek przepada, gdy klientka odwoła wizytę?
Zależy od tego, co zapisano w regulaminie i z czyjej winy wizyta się nie odbyła. Typowa zasada salonu to pełny zwrot przy odwołaniu z odpowiednim wyprzedzeniem i zatrzymanie zadatku po terminie. Zapisz okno odwołania wprost, żeby klientka znała je przed rezerwacją.
Co jeśli to salon odwoła wizytę?
Jeśli wizyty nie wykonasz z własnej winy, klientka może żądać zadatku w podwójnej wysokości (art. 394 § 1). Gdy przyczyna jest niezależna od obu stron, zadatek wraca bez dopłaty. Dlatego w regulaminie napisz, że zasada działa w obie strony.
Czy mogę pobrać zadatek równy cenie usługi?
Nie powinnaś. UOKiK wskazuje, że zadatek ani zaliczka nie powinny odpowiadać 100 procentom ceny usługi. Ustaw zadatek jako część ceny, a resztę klientka płaci po wizycie.
Źródła
- Kodeks cywilny, art. 394, ISAP (isap.sejm.gov.pl)
- UOKiK, "Zadatek czy zaliczka? Porady UOKiK", 13 sierpnia 2014
Chcesz, żeby klientka widziała kwotę zadatku i zasady odwołania, zanim potwierdzi rezerwację? Załóż konto w Bookito i ustaw zadatek w panelu.
